Daripada empat terowong penyusupan Korea Utara yang ditemui di bawah DMZ, Terowong Ketiga (Third Infiltration Tunnel) ialah satu-satunya yang dibuka kepada orang awam — menjadikan lawatan Terowong Ketiga DMZ antara “pelancongan gelap” paling banyak digambar di Korea Selatan. Atau lebih tepat, paling banyak digambar di tempat letak kereta, kerana tiada gambar dibenarkan di dalamnya.
Kenapa sebuah terowong?
Antara 1974 dan 1990, tentera Korea Selatan menemui empat terowong penyusupan yang digali oleh Korea Utara di bawah DMZ. Terowong Ketiga, yang ditemui pada 1978 hasil maklumat seorang pembelot, ialah yang paling mudah diakses antara keempat-empatnya. Anggaran menyatakan kapasitinya ialah satu divisyen infantri penuh Korea Utara sejam — kira-kira 30,000 askar, secara teori, dalam jarak serangan mengejut ke atas Seoul, 52 km di selatan.
Korea Utara sentiasa menafikan menggali terowong tersebut. Versi rasmi mereka ialah ia merupakan “operasi bendera palsu Korea Selatan” atau “lombong arang batu lama”. Bukti kukuhnya: apabila jurutera Korea Selatan memotong batu di titik penemuan, mereka menjumpai lubang letupan dinamit yang menghala ke selatan, bukan ke utara. Perlombongan arang batu tidak menggali ke dua arah serentak.
Bagaimana lawatan Terowong Ketiga DMZ sebenarnya
Dari tempat letak bas ke bangunan pintu masuk (5 minit)
Pemeriksaan beg; dokumentari 12 minit ditayangkan di auditorium kecil, mengisahkan penemuan terowong dan konteks Perang Dingin.
Topi keledar dan loker (5 minit)
Topi keselamatan diedarkan — dan memang berguna. Sebahagian siling terowong hanya setinggi 1.7 m; pelawat yang tinggi pasti terhantuk. Loker disediakan untuk kamera dan beg (tiada gambar di dalam).
Turun dengan monorel atau tangga (5 minit)
Kebanyakan pengembara menaiki monorel menuruni syaf akses sepanjang 358 m pada kecerunan 11°. Anda dibenarkan turun melalui tangga selari jika mahu melihat struktur geologinya.
Berjalan di dalam terowong (15 minit)
265 m terowong yang boleh dilalui, berakhir di dinding konkrit yang disekat oleh tentera Korea Selatan. Udara sejuk (13°C sepanjang tahun). Anda akan berselisih dengan kumpulan lain; terowongnya sempit.
Naik semula dengan monorel (5 minit)
Cerun pulang terasa lebih curam berbanding semasa turun. Degupan jantung terasa tetapi tiada pendakian sebenar.
Adakah ia menyesakkan?
Sedikit. Terowong ini malap, sempit dan dilalui kumpulan lain. Reaksi setiap orang berbeza:
| Profil | Reaksi |
|---|---|
| Tiada klaustrofobia | Tiada masalah. Jarak berjalan pendek. |
| Klaustrofobia ringan | Boleh ditangani. Kekal di bahagian depan kumpulan; bahagian belakang lebih sesak. |
| Klaustrofobia teruk | Langkau laluan turun. Tunggu di pintu masuk monorel; sertai semula kumpulan dalam 45 minit. |
| Masalah lutut yang teruk | Langkau. Perjalanan pulang dengan monorel tiada masalah, tetapi kecerunan laluan memenatkan kaki lebih cepat daripada yang disangka. |
Bagaimana pula dengan terowong lain?
Empat terowong telah ditemui di sepanjang DMZ:
- Terowong Pertama (1974, Korangpo): ditutup kepada orang awam atas sebab keselamatan.
- Terowong Kedua (1975, Cheorwon): kebanyakannya ditutup; akses jarang ditawarkan semasa program Denai Keamanan DMZ di Cheorwon.
- Terowong Ketiga (1978, Paju): satu-satunya yang dibuka kepada pelancong dari Seoul.
- Terowong Keempat (1990, Yanggu): ditutup kepada orang awam kecuali lawatan sesekali yang diketuai tentera.
Pegawai tentera Korea Selatan secara terbuka menyatakan mereka mengesyaki lebih banyak terowong wujud. Pengesanan dilakukan secara geofizik (seismik dan radar penembus tanah); jumlah rasmi kekal empat.
Peraturan gambar, video & cenderamata
Tiada gambar atau video di dalam terowong — dikuatkuasakan dengan ketat oleh kakitangan di bangunan pintu masuk. Telefon mesti disimpan dalam loker. Di luar bangunan pintu masuk, di kawasan letak kereta dan di muzium kecil, bergambar dibenarkan.
Kedai cenderamata di tapak menjual kotak “coklat DMZ” yang tak disangka cukup cantik (jenama serantau Paju, KRW 8,000) dan mug “arang terowong penyusupan” yang lebih sinis (KRW 12,000). Terpulang kepada anda.
Soalan lazim
Berapa lama lawatan Terowong Ketiga?
45 minit keseluruhannya: dokumentari 12 minit, 5 minit untuk loker, 10 minit menaiki monorel turun dan naik, 15 minit berjalan di dalam terowong.
Adakah tandas di Terowong Ketiga?
Ya, di bangunan pintu masuk sebelum turun. Tiada tandas di dalam terowong itu sendiri.
Bolehkah kanak-kanak melawat Terowong Ketiga?
Ya, kebanyakan operator menerima kanak-kanak berumur 4 tahun ke atas untuk laluan turun biasa. Kanak-kanak bawah 4 tahun lazimnya menunggu di bangunan pintu masuk bersama salah seorang ibu bapa.
Kenapa gambar diharamkan di dalam terowong?
Secara rasmi, atas sebab keselamatan: sebahagian struktur terowong masih dirahsiakan. Secara praktikal, cahaya yang sangat malap akan menjadikan kebanyakan gambar tidak berguna pun.
Adakah laluan turun memerlukan tenaga fizikal?
Monorel mengendalikan laluan turun yang curam. Perjalanan pulang ialah berjalan di lantai terowong yang rata, kemudian kembali menaiki monorel. Usaha fizikal ringan sahaja — tetapi ia tidak mesra kerusi roda.
Bolehkah saya melangkau laluan turun ke Terowong Ketiga?
Ya, tetapi anda tidak mendapat bayaran balik — terowong ialah satu hentian dalam lawatan yang mempunyai beberapa hentian. Anda menunggu di kafe bangunan pintu masuk dan menyertai semula kumpulan apabila mereka kembali.
Pendedahan afiliasi: panduan ini mengandungi pautan afiliasi. Jika anda menempah melaluinya, kami menerima komisen kecil tanpa sebarang kos tambahan kepada anda — itulah yang memastikan pembanding bebas ini terus berjalan.